Jakie są przyczyny nadwagi i otyłości prócz nadwyżki energetycznej?

Jakie są przyczyny nadwagi i otyłości prócz nadwyżki energetycznej i jak to wpłynie na Twoją pracę, relację no i zasobność portfela? Ten post nie będzie o tym, że napisze utarte w społeczeństwie hasło „Mniej żryj, więcej się ruszaj” i będzie pięknie. To nie tak. Nie wszystko jest zero – jedynkowe i bywają przypadki, że zmniejszenie liczby kalorii nie pomaga – albo nie jest do końca skuteczne. Ale o tym za chwilę.

Otyłość i nadwaga są stanami charakteryzującymi się nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie. Otyłość występuje, gdy ilość tkanki tłuszczowej znacząco przekracza normę, podczas gdy nadwaga oznacza nadmierny wzrost masy ciała, ale niekoniecznie znaczące przekroczenie normy. Obie te stany mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, cukrzyca czy problemy z układem ruchu.

Nie będę wzbogacał też Twojej wiedzy na temat szkodliwości nadwagi czy otyłości, bo stawiam dobrą flachę, że wiesz jak to działa na Twój organizm. Więc odstawie temat zdrowia na bok, a przejdę do… czynników społecznych.

Otyłość i nadwaga, a pierwsze wrażenie.

Kobiety z otyłością mają mniejsze szanse na zatrudnienie, a otyli mężczyźni otrzymują niższe płace. Wydajność pracy osób otyłych jest mniejsza, częściej też sięgają one po zwolnienia i ubezpieczenia po wypadkach oraz częściej są nieobecne w pracy. Pracodawcy oraz instytucje publiczne (np. szpitale czy środki opieki społecznej) ponoszą duże koszty, by przystosowywać swoje budynki, stanowiska, środki transportu, do osób otyłych. Poza szeregiem przykrych skutków otyłości w wymiarze pracowniczym, otyłość utrudnia też życie towarzyskie (słaba kondycja i ograniczenie zdolności ruchu zmniejszają możliwości rekreacyjne, spotkania ze znajomymi itd.)

Jeśli masz gdzieś swoje zdrowie – do czego masz pełne prawo – to na pewno się ze mną zgodzisz, że dobra praca Ci się przyda. Na zrobienie sobie paznokci, wizytę u fryzjera, solarium, dobre auto, chatę czy… liposukcję lub późniejsze wizyty u… lekarzy, ponieważ olałeś swoje zdrowie. A dodatkowe kilogramy Ci w tym nie pomogą.

Jakie są główne i bezpośrednie przyczyny nadwagi i otyłości?

W Polsce za rozwój otyłości również odpowiada zwiększona wartość energetyczna diety w odniesieniu do zmniejszonej aktywności. Niestety problem z żywieniem pogłębiają liczne szkodliwe mody, którym często towarzyszy idea spożywania dziwnych i nieskutecznych suplementów diety. Pisałem kiedyś post o kilku z nich – jeśli ktoś chce, to podeśle mu link.

No i oczywiście brak aktywności fizycznej. Pojdę dalej – tu nawet nie chodzi o trenowanie crossfitow, sprintów czy triathlon’u. Jako naród dupa przykleiła nam się do fotela, tudzież kanapy. My mamy nawet problem ze spacerami. Za daleko, za zimno, za ciepło, deszcz, śnieg, słońce. 1 godzina dziennie chodzenia – toaleta, sklep czy spacer – w polskim społeczeństwie jest jak wygranie szóstki w totka. Prawie 60 % Polaków nawet tyle przez cały dzień nie jest na swoich nogach. Ale to też zapewne wiesz – a na pewno wiedzą Twoje stawy, kręgosłup no i odcinek szyjny. No i postawa ciała bo zaczynasz nią przypominać dzwonnika z Notre Dame.

Jakie są poboczne i pośrednie przyczyny nadwagi i otyłości?

Przejdźmy do meritum – więc jakie mogą być przyczyny otyłości?  Jeśli ktoś ma podwyższoną ekspresję genów kodujących białka zwiększające uczucie głodu, takie jak grelina (tzw. hormon głodu) i obniżoną ekspresję genów białka powodujące uczucie sytości, takie jak leptyna (tzw. hormon sytości) to w obliczu niedoboru pożywienia i tak nie przełoży się to na większą szansę na nadwagę czy otyłość, ponieważ nie będzie możliwości by te predyspozycje prowadziły do spożycia dodatkowych kalorii – czyli jeśli nie dostarczysz więcej kalorii niż spalasz, to i tak nie przytyjesz.

Z drugiej strony, podwyższona aktywność leptyny na niewiele się zda, jeśli organizm wykazuje leptynooporność (dysfunkcja ta rozwija się również u osób otyłych). Kolejnym czynnikiem predysponującym do nadwagi i otyłości są okoliczności rozwojowe organizmu, silnie w tym kontekście związane z dietą i aktywnością fizyczną, zwłaszcza w okresie dziecięcym i dorastania.

Stymulowanie preadipocytów w wieku dziecięcym oznacza więcej adipocytów w życiu dorosłym i większe problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, co pokazują również dane epidemiologiczne – dzieci z nadwagą i otyłością mają jako dorośli większe problemy z tkanką tłuszczową i chorobami z nią powiązanymi.

Bakterie jelitowe i zaburzenia snu w rozwoju nadwagi i otyłości.

Zaburzenia mikrobiomu jelitowego powiązane z brakiem snu stanowią fascynujący obszar badań, który może mieć wpływ na naszą wagę i skłonność do otyłości. Mikroorganizmy w jelitach odgrywają kluczową rolę w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych, a ich dysbioza może prowadzić do zaburzeń metabolicznych. Badania sugerują, że nieprawidłowości w mikrobiomie mogą sprzyjać nadmiernemu odkładaniu się tłuszczu oraz insulinooporności, co może zwiększać ryzyko nadwagi i otyłości.

Czynniki społeczne i kulturowe.

Wpływ rodzinny na nawyki żywieniowe i aktywność fizyczną jest niezaprzeczalny. Od najmłodszych lat dzieci są narażone na wpływ rodziców poprzez to, co podają im do jedzenia. To, co widzą na talerzu rodziców, staje się dla nich normą, kształtując ich gusty i przyzwyczajenia żywieniowe na długie lata. Ponadto, zachowania rodziców w zakresie aktywności fizycznej mają ogromny wpływ na postawę dziecka wobec ruchu – jeśli rodzice nie promują aktywnego trybu życia, dzieci mogą przyjąć podobne przyzwyczajenia, co zwiększa ryzyko otyłości i innych problemów zdrowotnych w przyszłości. Dlatego ważne jest, aby rodzice byli świadomi swojej roli jako wzorów do naśladowania i promowali zdrowe nawyki żywieniowe oraz aktywność fizyczną w swojej rodzinie.

Podsumowując temat otyłości.

Otyłość jest poważną chorobą całego organizmu. W większości przypadków spowodowana jest przede wszystkim nieprawidłowym żywieniem się i zbyt rzadkim poruszaniem, ale predysponowana jest także przez niektóre warianty pewnych genów i społeczno-kulturowo-ekonomiczne warunki rozwojowe. Aha błagam Was – przykładajcie większą uwagę do tego, co dajecie swoim dzieciom na talerz, bo wagę można zrzucić, ale krzywdy jakie te dzieci doznają z powodu swojej otyłości np. w szkole (naśmiewanie, opuszczanie lekcji WF itp.) nie odbudujecie. Nigdy.