Kawa odwadnia?

Utrzymywanie równowagi płynów jest bez wątpienia niezbędne dla zdrowia i dobrego samopoczucia. Równowagę płynów można upośledzić nie dostarczając odpowiedniej ilości płynów, aby zrównoważyć straty wody z potem, kałem, moczem lub wydychanym powietrzem. Może to prowadzić do niedoboru wody, czyli odwodnienia.

Wytyczne dotyczące spożywania napojów zawierających kofeinę, takich jak kawa oraz ich wpływ na równowagę płynów ustrojowych są niejasne. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zaleca nie więcej niż 400 mg na dzień kofeiny u zdrowych dorosłych, co stanowi około trzech do czterech filiżanek kawy. Jest to jednak standardowa ilość nie wyliczona w stosunku do masy ciała, która jak wykazano, wpływa na metabolizm kofeiny.

Jak ma się kawa do odwodnienia naszego organizmu? Jakby nie patrzeć, kawa w każdej formie jest napojem, który bazuje na wodzie, więc teoretycznie dostarcza nam wody.

CZY KAWA MOŻE ODWADNIAĆ?

Badanie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z 2015 roku wykazało, że spożycie kofeiny w ilości do 6 mg na kg masy ciała nie wywołuje diurezy, ale to ustalenie dotyczyło głównie osób aktywnych fizycznie, które połączyły przyjmowanie kofeiny z ćwiczeniami wytrzymałościowymi. Istnieje jednak potrzeba dalszych badań, aby określić wpływ kofeiny na osoby niebędące w trakcie aktywności fizycznej oraz w różnych warunkach fizjologicznych. Ponadto, należy brać pod uwagę, że indywidualna tolerancja na kofeinę może się różnić, co może wpłynąć na jej działanie diuretyczne u różnych osób.

CZY KAWA JEST ZDROWA?

Kawa jest farmakologicznie aktywnym i powszechnie spożywanym napojem. W ciągu ostatniego dziesięciolecia zainteresowanie nauką związaną z kawą wzrosło, ponieważ nowe światło rzuca się na potencjalne korzyści zdrowotne kawy. Zwykłe przyjmowanie kawy wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem cukrzycy typu 2, zespołu metabolicznego i otyłości. Ponadto spożywanie kawy było odwrotnie skorelowane z markerami stanu zapalnego u zdrowych i/lub dorosłych chorych na cukrzycę. Wykazano także na grupie ponad 400 000 mężczyzn i kobiet, że spożycie kawy było odwrotnie skorelowane z obserwowanymi zgonami z powodu chorób serca, układu oddechowego, udaru, cukrzycy i zakażeń.

CZYM JEST KOFEINA I JAK DZIAŁA?

Kofeina, naturalnie występująca metyloksantyna, która występuje również w herbacie, czekoladzie i napojach energetycznych, działa jako konkurencyjny antagonista receptora adenozyny w celu zmniejszenia frakcyjnej reabsorpcji sodu zarówno w kanaliku proksymalnym, jak i w nefronach. Z powodu tego zjawiska przeprowadzono szereg badań i przeglądów badających wpływ kofeiny na równowagę płynów podczas ćwiczeń i podczas odpoczynku.

Chociaż dane są różne, wydaje się, że wyższe dawki kofeiny będą znacznie zwiększać wydalanie moczu, podczas gdy niższe do umiarkowanych dawki kofeiny nie będą miały działania moczopędnego. Jednak w niewielu badaniach szczegółowo badano wpływ kofeiny w postaci kawy na równowagę płynów i wydalanie elektrolitów. Jest to zaskakujące, biorąc pod uwagę, że kawa zajmuje drugą pozycję wśród wszystkich napojów po wodzie…

CZY KAWA ODWADNIA – BADANIE.

Autorzy tłumaczonego artykułu znaleźli jedyne dwa badania bezpośrednio badające działanie moczopędne kawy z kofeiną. W badaniach wykorzystano różne dawki kofeiny (odpowiednio 624 i 308 mg) i uzyskano różne wnioski dotyczące diurezy. W związku z tym przeprowadzili nowe badanie, których celem było sprawdzenie zależności między dawką kofeiny, a diurezą.

10 uczestników badania spożywało w laboratorium po małym śniadaniu 200 ml wody lub 200 ml kawy rozpuszczalnej o niskiej zawartości kofeiny (3 mg/kg m.c) lub 200 ml kawy instant z wysoką zawartością kofeiny (6 mg/kg m.c). Próbki moczu pobierano co 1h, 2h i 3h od spożycia napoju.  Wyniki wyglądały następująco:

Głównym odkryciem tego badania było to, że spożycie wysoko kofeinowej kawy (6 mg/ kg ) spowodowało ostry efekt moczopędny.

Osoby przydzielone do grupy wyższej dawki kofeiny spożywały średnio 537 mg, natomiast grupa niskiej dawki kofeiny średnio 269 mg. Standardowa filiżanka kawy zawiera 95-165 mg kofeiny. Dlatego też konsumenci, którzy spożywają około dwóch do trzech filiżanek kawy prawdopodobnie nie doświadczą znaczących zakłóceń równowagi płynów. Jednak osoby pijące kawę, które zbliżają się do czterech lub więcej filiżanek dziennie, mogą odczuwać diurezę wywołaną kofeiną.

Poziomy kofeiny w kawie różnią się jednak w zależności od tego, gdzie i kiedy konsument kupuje kawę… Naukowcy przeanalizowali codzienne zmiany w poziomach kofeiny w jednej z największych sieci kawiarni z zielenią w logo (w tym samym punkcie) i odkryli zmiany w zakresie 259-564 mg/dawkę… Oto jak wyglądała sytuacja:

Także poniedziałkowa kawa może bardziej kopać i przy okazji wpływać bardziej na wydalanie moczu…

KOFEINA JAKO SUPLEMENT.

Armstrong i in. przeprowadzili 11-dniowe doświadczenie, w którym uczestnicy przyjmowali 0 lub 226 lub 452 mg czystej kofeiny w postaci tabletek. Nie stwierdzono żadnych różnic w objętości moczu niezależnie od dawek. Zhang i in. przeprowadzili metaanalizę z wykorzystaniem 28 badań (średnia dawka = 300 mg kofeiny) z uwzględnieniem objętości wydalanego moczu. W tej analizie ogólna wielkość efektu dla diurezy indukowanej kofeiną była niewielka. Jednak w przypadku pominięcia badań obejmujących ćwiczenia wielkość efektu wzrosła do umiarkowanej. To odkrycie wskazuje, że ćwiczenia mogą zmniejszyć działanie moczopędne kofeiny. Ćwiczenie powodują zwężenie tętniczek nerkowych, obniżając w ten sposób szybkość filtracji kłębuszkowej i hamują diurezę wywołaną kofeiną.

KOFEINA – SPRZECZNE BADANIA.

Wszelkie sprzeczne wyniki w badaniach przy około 300 mg kofeiny można wytłumaczyć zmiennością międzyosobniczą wynikającą z czynników wpływających na metabolizm kofeiny takich jak genetyka, aktywność fizyczna, masa ciała, płeć i stan odżywienia. Jednak trend diurezy występujący przy dawkach około 500 mg kofeiny jest nadal podtrzymywany, jak widać w tym badaniu.